İkili Test Nedir Ne Zaman ve Nasıl Yapılır?

İkili Test Nedir Ne Zaman ve Nasıl Yapılır?

İkili Test

Hamilelik sürecinde bebeğin sağlıklı bir gelişim içinde olup olmadığının belirli periyotlarla tetkik edilmesi gerekir. Hekimin belirlediği zaman aralıkları içinde yapılan bu testler sayesinde, bebeğin uzuvlarının oluşumunda bir aksaklık olup olmadığı, genetik yapısında ve kromozomlarında normal dışı bir gelişim yahut eksiklik olup olmadığı, bedensel ve zihinsel gelişim sürecinin normal seyrinde ilerleyip ilerlemediği, zamanında anlaşılıyor ve ona göre gerekli müdahaleler yapılabiliyor.

Bebek anne rahminde hafta hafta gelişerek doğmaya hazırlanırken, belli başlı test, ultrasonografi ve buna benzer incelemeler sayesinde, anne adayı da gebelik devresini içi daha rahat ve güvenle sürdürebilmektedir.  İşte ikili tarama testi de bu testlerden birisidir. Hekimin yönlendirmesiyle hamilelikte ikili test yaptıran anne adayları bebekte gelişmesi muhtemel herhangi bir mental anomaliyi önceden öğrenebilmektedir.

İkili Test Nedir

İkili tarama testi de, hamilelik esnasında anne karnındaki bebekte oluşabilecek kromozomal anomalileri araştırmaya ve belirlemeye yarayan bir testtir. İkili testile bebekte Trizomi 21 denilen Down sendromu ve Trizomi 18 olarak da bilinen Edwars sendromu gibi mental geriliğe sebebiyet verebilecek anomaliler saptanabilir. 

İkili test veya ikili tarama testi, bebeğin zeka düzeyini ölçen bir test değil; zeka geriliği ve bazı organ anomalilerini önceden tespit etmeye yarayan bir testtir.

İkili Test Ne Zaman Yapılır

ikili test

Peki bu denli önemli olan ikili tarama testinin belli bir zamanı var mıdır? İkili tarama testi ne zaman yapılır? İlk trimester tarama testi de denilen ikili test ile, gebeliğin 11. ila 14. haftaları arasında ultrasonografi cihazı vasıtasıyla NT, yani bebeğin ense pilisi kalınlığı ölçülür.

İkili test aynı zamanda anne karnında PAPP-A ve free B-HCG oranını da ölçer. Down senromu ve Edwars sendromu taramasında çok önemli bir tarama olan ikili test sırasında ölçümlenen PAPP-A oranı son derece önemlidir. PAPP-A gebeliğe has bir proteindir ve eğer bebekte anomali varsa bu protein oranı daha düşük düzeyde saptanır. B-HCG seviyesi ise normalden daha yüksek çıkar.

İkili Test Nasıl Yapılır

İkili tarama testi nasıl yapılır sorusunun yanıtına da bir bakalım. Hamilelikte ikili test yapılırken ilk önce ultrason muayenesi yapılır. Ultrason sırasında NT de denilen bebeğin ense kalınlığı ve CRL olarak bilinen ense boyu ölçülür. Ölçümden alınan sonuçlar bir yere not edilir. Aynı gün içinde anne adayı bu ölçüm sonuçları ile birlikte kan vermeye gider. Kan verme işleminde önemli olan husus, aç karna veya tok karna olması değil; ultrasonun yapıldığı günle aynı günde gerçekleşmesidir.

Anne adayından alınan az miktardaki kan örneği tüp içine alınarak B-HCG ve PAPP-A oranlarına bakılır. Bu oranların tespiti ile elde edilen değerler, ultrasonda ölçülen değerlerle birlikte bilgisayar programına yüklenir. Programa anne adayının son adet tarihi, doğum tarihi ve kilosu da eklenir. Bilgisayar programı tüm girilen verileri değerlendirerek risk hesaplaması yapar.

Hesaplama sonucunda trizomi 21 (Down sendromu) ve trizomi 18 (Edwards sendromu) için iki ayrı risk sonucu çıkar. Oranlar 1/200, 1/700, 1/2000 gibi veriler şeklinde yazılıdır. Oranlar, düşük risk yahut yüksek risk şeklinde ikiye ayrılır. Düşük riskli sonuçlarda herhangi bir müdahaleye gerek duyulmaz; ancak yüksek riskli sonuçlarda CVS yahut amniyosentez yapılabilmektedir. Bu konuda anne ve baba adayı hekimle birlikte karar vermelidir.

İkili Test Sonucu

İkili test sonucu kağıdında trizomi 21 (Down sendromu) riski, trizomi 18 (Edwards sendromu), yaş riski, NT gibi sonuçlar yazılıdır. NT; ikili tarama testiöncesi kan vermeden evvel ultrasonda ölçülen değerdir.  Çoğunlukla 3 mm’nin üzerinde olması anormal olarak kabul edilir. NT sonucu, ikili tarama testisonucundan ayrı olarak değerlendirilir. Zira ikili test sonucu normal çıksa bile, NT kalınlığı fazla olan bebeklerde kalp anomalisi oluşma riski yüksektir. Bu sebeple de fetal eko (ekokardiyografi) yapılması da gerekir.

ikili test sonucu

İkili Test papp-a Normal Değerleri

Down sendromu riskinde sınır 1/270 olarak kabul ediliyor. Eğer sonuç bu sınırın üzerinde 1/200, 1/100, 1/50 gibi değerleri gösterirse, bu durum yüksek risk olduğunu gösterir. 1/300, 1/1000 gibi değerler ise düşük risk olarak kabul edilir.

Trizomi 18’de bu sınır 1/100 olarak kabul edilir. Bunun üzerindekiler yüksek, altındakiler ise düşük risk olarak kabul edilir.

Yaş riski ise, anne adayının yaşındaki kaç kadından birinde down sendromlu bebek doğacağı riskini gösterir.

İkili Test Yüksek Risk

İkili test sonuçları yüksek riske işaret ediyorsa, bu durum, bebekte test sonucunda belirtilen oranda Down sendromu olabileceği anlamına gelir. Sözgelimi sonuç 1/100 çıkmış ise, bebekte 100’de 1 oranında Down sendromu ortaya çıkma riski var anlamına demektir. Bu sonuç bebeğin kesinlikle Down sendromlu olacağı anlamına gelmez. Bebekte %99 oranda Down sendrom olmadığı anlamına gelir. Kesin teşhis için CVS ya da amniyosentez tanı yöntemleri kullanılarak sonuca daha net ve kesin verilerle ulaşılır.

Eğer amniyosentez yaptırılacaksa 16. haftayı beklemek gerekir; zira bu test 16. haftadan sonra yapılabilir. Ancak bu durum anne ve baba adayında beklemeden dolayı  gerilime neden olur. Bu sebeple 10 ila 13. haftalar arasında yapılabilen CVS testi yaptırılabilir. Bu iki testi yaptırmadan evvel çok iyi düşünmek gerekir çünkü bu testler yapılırken anne adayının düşük yapma riski vardır. Fakat bu 200-300 hamilelikte bir ortaya çıkabilen bir risktir. CVS yahut amniyosentez yaptırıldığında sonuç birkaç gün içerisinde ortaya çıkar. Ancak bu testler yaptırılmazsa kesin sonuç bebek doğduğunda ortaya çıkar.

İkili Test Düşük Risk

Peki ikili test sonuçları düşük riskli çıkarsa bu ne anlama gelir? Risk oranı 1/270’den düşük çıkarsa; farz edelim 1/1000 gibi bir sonuç elde edilirse, bu durumda bebekte  Down sendromu olma riskinin oldukça zayıf olduğunu gösterir ama kesinlikle Down sendromu olmayacağı anlamına da gelmez.

İkili Test Sonuçlarının Yorumlanması

İkili test yaptırmaya karan veren aile, test sonuçlarının ne anlama geldiğini de iyi anlamalıdır.

İkili Test Sonuçları

İkili testte anne kanında iki hormonun B-HCG ve PAPP-A ölçümü yapılır. İkili testsonuç belgesinde aşağıdaki değerler ve risk oranları yer alır.

  • Trizomi 21 (Down sendromu) riski

Trizomi 21 down sendromu riski sınırı 1/270 olarak kabul edilir. Bu sınırın üzerindeki 1/200, 1/100, 1/50 gibi değerler yüksek riskli değerlerdir. Bu sınırın altındaki 1/300, 1/1000 gibi değerler ise düşük riskli değerlerdir.

  • Trizomi 18 (Edwards sendromu) riski

Trizomi 18 için sınır değer 1/100’dür. Yine aynı şekilde bu değerin altı ve üstü risk teşkil eder.

  • Yaş riski

Annenin yaşındaki kaç kadında down sendromu olabileceğini gösterir.

  • NT (Nuchal translucency)

NT değeri ikili test için anneden kan alınmadan önce ultrason ile ölçülen değerdir. Bu değerin 3 mm üzerinde olması anormal olarak değerlendirilir. Ve bu değerlendirme ikili test sonucundan bağımsız olarak yapılır. İkili test sonucu değerleri normal olsa bile NT kalınlığı anormal olan bebeklerde kalp anomalisi olma riski söz konusudur ve bu nedenle fetal eko yapılması gereklidir.

İkili test sonucu normal olan hamilelere, 16 ila 20.haftalar arasında gerekli olmamakla birlikte dörtlü test yapılabilir.

İkili Test Fiyatları

İkili test yaptıracak olanlar için ikili test fiyatı da merak edilen bir konu. İkili test fiyatı testin yapıldığı hastaneye, sağlık merkezine yahut laboratuvara göre değişir. Ancak ortalama bir rakam söylemek gerekirse 200-300 TL civarında bedelle ikili tarama testi yaptırılabilmektedir. Özel sigortalar ve SGK’nın anlaşmalı olduğu hastanelerde de ikili test ücreti karşılanmaktadır.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?