• TARİH: 18.07.2019
Üçlü ve Dörtlü Test Gerekli Mi? Neden Yapılır?

Üçlü ve Dörtlü Test Gerekli Mi? Neden Yapılır?

Başarı oranı yüksek olduğu için, dörtlü test üçlü teste göre daha yaygın kullanılmaktadır. Üçlü ve dört aynı amaçtadır. Tek farkı dörtlü testte başarı oranının daha yüksek olmasıdır. Bu testler doğum öncesinde yapılan  tarama testleri olup tanı koyan testler değildir.

Doğum öncesi bebekte olabilecek bir hastalık hakkında tarama ve şüphelenilen olguları tespit etmeye yarar. Testlerin önemli yanı, bu testlerin hangi amaçla yapıldığının, hangi konularda yarar sağladığının ve hangi konularda yarar sağlamadığının anne ve babaya eksiksiz aktarılması gerekir

.Bu bilgilendirme neticesinde anne ve babanın onayı ile bu testler yapılır. Yapılması zorunlu değildir. Ancak artık günümüzde bütün gebeliklerde önerilen testlerdir.

Üçlü ve  Dörtlü Test Neden Yapılır?

3 hastalığın taranması amacı ile üçlü ve dörtlü test yapılır.

  • Trizomi 21 (Down sendromu)
  • Trizomi 18 (Edwards sendromu)
  • Nöral tüp defektleridir.

İkili testten farklı olarak, üçlü ve dörtlü testte nöral tüp defekti denilen hastalığın da taraması yapılabilir. Bunu taramayı sağlayan AFP hormon ölçümüdür.  Nöral tüp defekti için üçlü ve dörtlü test şart değildir. Yalnızca AFP hormonu ölçümü ile de bu hastalığın teşhisi konulabilir. Üçlü ve dörtlü testin asıl amacı Down sendromu ve trizomi 18 taramasıdır.

Üçlü ve dörtlü test yaptırmayı düşünenler için bilmeleri gereken önemli bilgileri şöyle sıralayabiliriz. Ancak tüm bilgileri doktorunuzdan alabileceğinizi unutmayınız.öncelikle şunları bilmelidir:

  1. Bazı uzman görüşleri, ölümcül anomalilere sahip bebekler için doğum sonrasında ölecekleri için gebeliğin erken döneminde düşükle alınmalarının uygun olduğu ifade ederler. Fakat down sendromu ölümcül bir hastalık değildir, bu nedenle düşükle alınmaları gerekmez.
  2. Bazı uzman görüşleri de, bebeklerin dünyaya geldikten sonra zor bir yaşamları olacağı için düşükle alınabileceklerini savunur. Bu konuda son karar anne ve babaya aittir. Tüm bilgiler doktor tarafında aileye aktarılır ve karar aileye bırakılır.
  3. Üçlü veya dörtlü test bir ailenin Down sendromlu bir bebek sahibi olmasını kesin engellemez. Üçlü test Down sendromlu bebeklerin ancak %70’ini tespit ederken, bu oran dörtlü testte daha yüksek olup, %80’dir. Üçlü veya dörtlü test sonucunun da normal olması bebekte kesinlikle Down sendromu olmadığı sonucu göstermez.
  4. Üçlü veya dörtlü  test sonuçlarına göre Down sendromu riski söz konusu ise, bunu netleştirmek için amniosentez yapılması gerekir. Amniosentezin de düşük riski söz konusudur.
  5. Hamilelikte yapılacak üçlü veya dörtlü  test  bebekte sadece trizomi 21 Down sendromu, trizomi 18 ve nöral tüp defekti hastalıklarının tanısı hakkında bilgi verebilir. Bunun dışındaki hastalıkların tanısı hakkında bilgi vermez.

Üçlü Dörtlü Test Yaptırmayanlar

Hamilelikte üçlü ve dörtlü test yaptırmayanların karşı karşıya olabilecekleri bazı riskler söz konusudur.

  1. Hamilelikte bebekte down sendromu varsa bunu tespit edebilecek en başarılı testlerden birisi dörtlü testtir.Üçlü ve dörtlü test yapılmadığı durumda  down sendromunun tespit edilememe oranı yüksektir.
  2. Trizomi 18 tanısı için üçlü ya da dörtlü teste gerek yoktur. %90 oranında ultrason ile  de tespiti mümkündür.

Üçlü Dörtlü Test Sonuçlarının Yorumlanması

Gebelikte üçlü ve dörtlü tarama testlerinin amaçları ve sonuçları birbiri ile aynıdır. Dörtlü testin üçlü testten bir farkı vardır. O da dörtlü testte down sendromlu bebekleri tespit etme oranı daha yüksektir. Üçlü ve tarama testlerinin amacının ve sonuçlarının aileye hangi konular hakkında bilgi vereceğinin aileler tarafından doğru ve tam anlaşılması önemlidir.

Testin sonucunun iyi veya kötü çıkması durumunda ne yapılmalı bilinmelidir. Testin yapılıp yapılmaması ailenin kararına bağlıdır. İkili test yaptırmış olsun veya olmasın bebek bekleyen çift bu testleri yaptırmayabilir.

4 lü tarama testi sonuçları ve 3 lü test sonuçlarına göre anne adayının kanında B-HCG, AFP, uE3 (estriol) olmak üzere 3 hormonun ölçümü yapılır. Sonuç belgesinde bu hormonların  değerleri ve bu değerlere göre hesaplanmış olan risk oranları yer alır. Dörtlü testte bu değerler dışında İnhibin-A oranı da yer almaktadır.

Trizomi 21 (Down sendromu) riski

Down sendromu için risk sınırı 1/270 olarak kabul edilir. Değerlerin 1/200, 1/100, 1/50 şeklinde çıkması yüksek risk olarak yorumlanır. 1/300, 1/1000 gibi değerler ise düşük risk olarak yorumlanır

Trizomi 18 (Edwards sendromu) riski

1/100 değeri trizomi 18 için sınırdır. Bu değerin altındaki ya da üstündeki değerler için düşük risk ya da yüksek risk yorumu yapılır.

Yaş riski

Annenin yaşına göre o yaşta kaç kadından birinde down sendromu riski mümkündür bu bilgi yer alır.

AFP Mom değeri

AFP değeri 2.5 Mom üzerinde ise yüksek riskli olarak yorumlanır. Bu değerin yüksek olması ise bebeğin açık spina bifida yani nöral tüp defekti için yüksek risk grubunda  olduğunu gösterir. NTD yani nöral tüp defektleri bebeğin beyin ve omurilik ile ilgili anomalilerine verilen isimdir.

Açık spina bifida riski (Risk of open spina bifida)

4 lü tarama testi sonuçları ve 3 lü test sonuçları, yüksek risk oranında ise, bebekte ilgili oranda down sendromu görülebileceği sonucu çıkar. Edwards sendromu için sonuçlar ayrıca değerlendirilir. Down sendromu için risk değeri 1/100 olarak gelmişse, bebekte 100’de 1 oranında Down sendromu riski görülebilir olarak yorumlanır.

Ancak bebek Down sendromludur tanısı konmaz. Böyle bir Down sendromu varlığını netleştirmek için ailenin isteği ve onayı ile amniosentez yapılabilir. Amniosenteze karar verilmiş ise durumun varlığı birkaç gün içinde netleştirilir.

4 lü tarama testi sonuçları ve 3 lü test sonuçları , risk grubu 1/270’e göre düşükse örneğin 1/1000 gibi oranda ise bebeğin Down sendromlu olma riski çok düşüktür. Ancak bu değer bebekte kesin Down sendromu yoktur demek için yeterli değildir. Örneğin risk sonuu 1/1000 ise bebeğin down sendromlu olma riski binde bir gibi bir değer yani çok düşüktür ancak sıfır değildir.

Burada anlaşılması gereken nokta 4 lü tarama testi sonuçları ve 3 lü test sonuçları ile down sendromu için kesin bir teşhis konulmayacağıdır. Risk oranı belirlenmektedir.

4 lü tarama testi sonuçları ve 3 lü test sonuçları Down sendromu, Edwards sendromu ve nöral tüp defekti denilen üç hastalık için risk durumunu gösterir. Bunların dışındaki herhangi bir hastalık için bilgi vermez. Bu test sonuçlarının normal değerlerde olması bebekte her şeyin normal ve yolunda  olduğu anlamına gelmez. Bebekte kalp veya farklı organ anomalileri olabilir.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?